Een aanslag erfbelasting komt in geld. Een erfenis bestaat soms vooral uit een huis. Dat verschil is voor veel erfgenamen het echte probleem: de rekening ligt er, het vermogen zit in stenen en die zijn niet zomaar liquide. Er zijn vier routes, en elke route heeft een prijs.
Eerst de klok: zes weken
Een aanslag erfbelasting moet binnen 6 weken na de dagtekening betaald zijn. Betaalt u later, dan rekent de Belastingdienst invorderingsrente vanaf de dag na de uiterste betaaldatum: vanaf 1 januari 2026 4,3 procent. Verwar dat niet met de belastingrente, die bij een overlijden vanaf 2026 pas vanaf 20 maanden na de overlijdensdatum loopt en in 2026 5 procent bedraagt.
Controleer eerst of er überhaupt betaald moet worden. Blijft u als partner achter, dan is de vrijstelling in 2026 828.035 euro, verminderd met de helft van de waarde van een nabestaandenpensioen of lijfrente en met een minimum van 213.915 euro. Voor kinderen is de vrijstelling 26.230 euro en begint het tarief bij 10 procent, oplopend naar 20 procent boven 158.669 euro. Bij het overlijden van een partner valt de aanslag daardoor vaak lager uit dan verwacht, en bij kinderen juist niet.
Route 1: uitstel van betaling of een betalingsregeling
De Belastingdienst kent drie vormen, en de derde is er speciaal voor geërfd vastgoed:
- Kort uitstel van maximaal 4 maanden, als uw totale belastingschuld lager is dan 20.000 euro, u niet eerder uitstel vroeg voor dezelfde aanslag en er geen dwangbevelen openstaan. Telefonisch krijgt u binnen 2 weken bericht, schriftelijk binnen 8 weken.
- Een betalingsregeling van maximaal 12 maanden. U moet nieuwe aanslagen op tijd blijven betalen en zekerheid stellen ter hoogte van de belastingschuld.
- Een langere regeling bij een geërfde woning. Bestaat de erfenis uit een woning die nog verkocht moet worden of waarin iemand woont, dan kan een regeling langer duren dan 12 maanden. Dat vraagt u schriftelijk aan, met een toelichting op de bijzondere omstandigheden.
Wat het betekent: u koopt tijd tegen 4,3 procent invorderingsrente. Dien het verzoek in vóór de uiterste betaaldatum, dan voorkomt u aanmaningen en dwangbevelen. Uitstel is geen kwijtschelding.
Route 2: lenen tegen de woning
De hypotheek verhogen of een nieuwe financiering afsluiten op het pand. Erfgenamen erven het huis én de hypotheekschuld; meld het overlijden bij de geldverstrekker, die beoordeelt of de lasten gedragen kunnen worden. Wilt u het huis houden terwijl mede-erfgenamen dat niet willen, dan loopt dit via uitkoop: waarde van het huis min de hypotheekschuld is de overwaarde, die u over de erfgenamen verdeelt. Wie het huis overneemt betaalt de anderen hun deel uit, en de notaris legt dat vast in een akte van verdeling.
Wat het betekent: u houdt het pand, maar neemt een maandlast en een financieringstoets op de koop toe. De duurste route als u het huis toch binnen een paar jaar verkoopt, de logische route als u erin wilt blijven wonen.
Route 3: verkopen
De opbrengst gaat eerst naar het aflossen van de hypotheek en de verkoopkosten; wat overblijft valt in de nalatenschap. Twee dingen om te weten. De verkoopprijs verandert de erfbelasting niet: voor de aangifte telt de WOZ-waarde van het jaar van overlijden of het jaar erna, niet wat een koper betaalt. En verkopen kost tijd; bezichtigingen, een financieringsvoorbehoud en een leveringsdatum lopen zelden binnen zes weken rond.
Wat het betekent: de enige route die het probleem echt oplost in plaats van verschuift, maar hij loopt vrijwel nooit synchroon met de betaaltermijn. Combineer hem daarom meestal met route 1.
Route 4: overbruggen
Tussen de aanslag en de verkoopopbrengst zit een gat. Dat dicht u met een overbruggingsfinanciering op het pand, met een voorschot uit de nalatenschap als er wel banktegoeden zijn, of door eerder al een voorlopige aanslag aan te vragen. Die laatste is de goedkoopste vorm van vooruitkijken: binnen de aangiftetermijn aangevraagd beperkt of voorkomt hij de belastingrente. U krijgt binnen 8 weken bericht, betaalt binnen 6 weken en mag hem maximaal 2 keer aanvragen of wijzigen; aangifte doen blijft verplicht.
Wat het betekent: u betaalt rente of kosten voor een korte periode in plaats van voor jaren. Reken wel door wat de overbrugging per maand kost en hoe lang u die nodig denkt te hebben.
Welke route wanneer
- Kleine aanslag, verkoop al in gang: kort uitstel van maximaal 4 maanden is vaak genoeg.
- Woning moet verkocht worden, maar dat duurt: vraag schriftelijk de langere regeling voor geërfd vastgoed aan.
- U wilt het pand houden: financiering of uitkoop, met een notaris voor de akte van verdeling.
- Erfgenamen die het oneens zijn: vraag eerst uitstel aan, zodat de klok niet meeloopt met het overleg.
Dit is algemene informatie en geen fiscaal advies; bespreek uw eigen situatie met een notaris of belastingadviseur voordat u een route kiest. De genoemde termijnen, percentages en bedragen komen van de Belastingdienst en gelden voor 2026.